Ryczałt
Ryczałt ewidencjonowany
Ryczałt ewidencjonowany jest uproszczoną formą opodatkowania działalności gospodarczej. Podatek płaci się od przychodu, bez możliwości pomniejszania go o koszty jego uzyskania. Mogą z niego skorzystać wszyscy przedsiębiorcy, prowadzący działalność gospodarczą w formie indywidualnej lub spółki osobowej. Kiedy, taka forma rozliczeń z fiskusem, się opłaca?
By móc rozliczać się na zasadzie ryczałtu ewidencjonowanego od początku istnienia firmy, należy złożyć pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania w tej formie. Kieruje się je do naczelnika urzędu skarbowego, właściwego według miejsca zamieszkania, w terminie do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności - nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Kontynuując działalność w latach następnych, żadnych oświadczeń składać już nie trzeba. Chyba, że ktoś zrezygnuje z ryczałtu, aby wybrać inną formę opodatkowania. Natomiast, jeżeli przejście na ryczałt ewidencjonowany ma nastąpić już w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, oświadczenie do naczelnika urzędu skarbowego należy złożyć najpóźniej do 20 stycznia danego roku kalendarzowego. W przypadku gdy działalność jest lub ma być prowadzona w formie spółki, oświadczenie takie powinni złożyć wszyscy wspólnicy - każdy w swoim urzędzie skarbowym, właściwym według miejsca zamieszkania.
Kto nie może rozliczać się ryczałtem?
Nie każdy przedsiębiorca może rozliczać się z urzędem skarbowym na zasadzie ryczałtu ewidencjonowanego. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z poźn. zm.), z grona uprawnionych podatników wyklucza bowiem wszystkich tych, którzy:
- prowadzą: aptekę, lombard, kantor, działalność w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych, działalność w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych
- udzielają pożyczek pod zastaw
- prowadzą spółkę wspólnie z małżonkiem lub ten sam rodzaj działalności gospodarczej co małżonek
- wytwarzają wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym (z wyjątkiem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii),
- wykonują wolne zawody (z wyjątkiem zawodu lekarza wszystkich specjalności, technika dentystycznego, felczera, położnej, pielęgniarki, tłumacza oraz nauczyciela w zakresie świadczenia usług edukacyjnych, polegających na udzielaniu lekcji na godziny
- wykonują usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (m.in. reklamowe, pośrednictwa finansowego, detektywistyczne i ochroniarskie, wykonywania fotografii reklamowych i podobnych).
- rozpoczynają działalność samodzielnie lub w formie spółki, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy, wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.
Ryczałtu nie może również opłacać osoba, która była, lub jest, zatrudniona na umowę o pracę, a zamierza prowadzić własną działalność i wykonywać w jej ramach - na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy - takie same czynności, jakie w ostatnich dwóch latach podatkowych, wykonywała w ramach stosunku pracy. W przypadku gdy podatnik lub spółka dokona sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów, albo też uzyska przychody ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, traci prawo do ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i, poczynając od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku podatkowego, musi opłacać podatek dochodowy na ogólnych zasadach. Kontynuując działalność w latach następnych, można pozostać przy ryczałcie tylko wtedy, gdy przychód z działalności gospodarczej nie przekroczył w roku poprzednim równowartości 150 tysięcy euro. Jeśli działalność jest prowadzona w formie spółki, kwota ta dotyczy sumy przychodów wspólników. Te same zasady stosuje się odpowiednio do wszystkich firm, które chcą zmienić formę sojowego opodatkowania na ryczałt.
Stawki ryczałtu
Podatek w formie ryczałtu płaci się od przychodów z działalności gospodarczej, czyli wpływów ze sprzedaży towarów lub usług, niepomniejszonych o żadne koszty tej działalności. Wysokość stawki podatku uzależniona jest od rodzaju prowadzonej działalności. Stawki ryczałtu w 2011 roku wynoszą: 20 %, 17 %, 8,5 %, 5,5 % i 3 %. Możliwe jest opłacanie ryczałtu według jednej z powyższych stawek albo według kilku - jeśli działalność jest różnorodna.
20-procentowa stawka ryczałtowa
20-procentową stawką ryczałtu ewidencjonowanego objęte są przychody, osiągane w zakresie wolnych zawodów, czyli pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej osobiście, wyłącznie na rzecz osób fizycznych przez:
- lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii,
- techników dentystycznych,
- felczerów, położne, pielęgniarki,
- tłumaczy,
- nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny.
17- procentowa stawka ryczałtowa
Stawka 17-procentowego ryczałtu ewidencjonowanego dotyczy działalności:
świadczących usługi:
- parkingowe,
- hotelarskie,
- w zakresie oprogramowania,
- fotograficzne,
zajmujących się:
- reprodukcją komputerowych nośników informacji,
- doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego.
- obsługą centrali radio-taxi,
pośredniczących w
- w handlu hurtowym,
- w sprzedaży pojazdów mechanicznych oraz części i akcesoriów do nich,
- w sprzedaży motocykli oraz części i akcesoriów do nich,
- organizacji wyjazdów turystycznych
8,5-procentowa stawka ryczałtowa
8,5-procentowa stawka ryczałtu ewidencjonowanego dotyczy działalności:
- usługowych, w tym gastronomicznych w zakresie przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem wymienionej niżej jako objętej stawką 5,5 proc. lub 3 proc),
- polegających na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego,
Tą stawką ryczałtową objęte są także wszystkie przychody z:
- prowizji uzyskanej przez komisanta ze sprzedaży na podstawie umowy komisu,
- prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy,
- najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy składników majątku związanych z działalnością gospodarczą oraz otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
- wypożyczania artykułów użytku osobistego i domowego,
Pod 8,5-procentową stawkę ryczałtową podlegają również usługi:
- konserwacji i naprawy maszyn biurowych, księgujących i liczących,
- prowadzenia przedszkoli,
- zwalczanie pożarów i zapobiegania pożarom,
- związane z ogrodami botanicznymi i zoologicznymi.
5,5-procentowa stawka ryczałtowa
5,5-procentową stawką od przychodów ewidencjonowanych objęte są:
- przychody z prowadzenia działalności wytwórczej,
- przychody z robót budowlanych lub z przewozu ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton,
- przychody ze sprzedaż wyrobów wytwórczości ludowej i artystycznej, wykonywanej osobiście lub z udziałem członków rodziny.
Tą stawką ryczałtową objęte są także prowizje z działalności handlowej w zakresie sprzedaży:
- jednorazowych biletów komunikacji miejskiej,
- znaczków do biletów miesięcznych,
- znaków opłaty skarbowej,
- znaczków pocztowych,
- żetonów i kart magnetycznych do automatów,
3-procentowa stawka ryczałtowa
Ryczałtową stawką 3-procentową objęte są wszystkie przychody z:
- działalności gastronomicznych, z wyjątkiem przychodów ze sprzedaży napojów o zawartości powyżej 1,5 proc. alkoholu,
- działalności usługowych w zakresie handlu (sprzedaż nabytych produktów i towarów),
- działalności rybaków morskich i zalewowych w zakresie sprzedaży ryb i innych surowców z własnych połowów, z wyjątkiem konserw oraz rezerw z ryb i innych surowców z połowów,
- odpłatnego zbycia składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (poza nieruchomościami, które są opodatkowane podatkiem 10 proc),
- usług związanych z produkcją zwierzęcą (z wyjątkiem usług weterynaryjnych),
A także:
- niektóre dotacje i subwencje,
- odsetki od środków na rachunkach bankowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
- umorzone lub przedawnione zobowiązania,
- świadczenia w naturze i inne nieodpłatne świadczenia,
- wynagrodzenie płatników.
Ewidencja przychodów
Rozliczanie dochodów na zasadzie ryczałtu ewidencjonowanego, wymaga prowadzenia uproszczonej księgowości w postaci ewidencji przychodów. Prowadzi się ją odrębnie na każdy rok podatkowy. W ewidencji przychodów ujmuje się wyłącznie przychody z prowadzonej działalności gospodarczej. Nie ma natomiast potrzeby ewidencjonowania kosztów, gdyż przy tej formie opodatkowania nie bierze się ich pod uwagę przy ustalaniu wysokości podatku. Trzeba jednak gromadzić i przechowywać dowody zakupu towarów, na wypadek kontroli urzędu skarbowego.
Jeżeli chodzi natomiast o sam sposób prowadzenia ewidencji przychodów, to ustawodawca dopuszcza możliwość ewidencjonowania sprzedaży zarówno odręcznie, jak i przy pomocy specjalistycznych programów komputerowych. W obu przypadkach, musi być jednak zachowany jednakowy wzór jej tworzenia (np. układ rubryk). O jej założeniu nie trzeba informować urzędu skarbowego. Wyjątek stanowi sytuacja, w której prowadzenie ewidencji przychodów, zlecane jest zewnętrznym biurom rachunkowym. Wówczas, w terminie 7 dni, licząc od daty zawarcia umowy z biurem rachunkowym, należy w formie pisemnej zgłosić do urzędu skarbowego wszelkie dane dotyczące miejsca przechowywania ewidencji. W przypadku samodzielnego prowadzenia ewidencji, należy ją przechowywać w miejscu wykonywania działalności lub w miejscu wskazanym jako siedziba firmy.
Wykonując działalność gospodarczą opodatkowaną w formie ryczałtu, poza ewidencją przychodów prowadzić należy także inne ewidencje, takie jak ewidencja środków trwałych, ewidencja wyposażenia czy ewidencja zatrudnienia. Konieczne jest to jednak tylko wówczas, gdy firma posiada składniki majątku trwałego lub zatrudnia pracowników.
Podatek dochodowy
W działalności gospodarczej, rozliczającej się na zasadzie ryczałtu ewidencjonowanego opodatkowaniu podlega każdy jeden przychód. Pod sformułowaniem przychód kryje się natomiast kwota należna z tytułu sprzedaży towarów lub usług - pomniejszona o VAT należny oraz inne uzyskane przychody związane z działalnością gospodarczą, takie jak:
- świadczenia w naturze,
- świadczenia w naturze,
- świadczenia nieodpłatne,
- przychody ze sprzedaży składników majątku służącego do wykonywania tej działalności,
- odszkodowania za szkody powstałe w tym majątku,
- dotacje,
- odsetki od środków na rachunkach bankowych, utrzymywanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Rozliczenie podatkowe z urzędem skarbowym może nastąpić w systemie comiesięcznym lub , wcześniej zgłoszonym, kwartalnym. Od sumy przychodu za cały okres rozliczeniowy odjąć należy składki na ubezpieczenia społeczne oraz wydatki objęte ulgą rehabilitacyjną, darowizny na cele społeczne i użyteczne. Tak powstała kwota stanowi podstawę do opodatkowania według stosownej stawki ryczałtowej. W efekcie, ustalana zostaje, konieczna do odprowadzenia, zaliczka na podatek dochodowy. Natomiast ostateczne rozliczenie podatku dochodowego następuje w chwili złożenia rocznego zeznania podatkowego. Służy do tego formularz PIT-28, który należy złożyć w terminie do 31 stycznia w tym samym urzędzie skarbowym, właściwym według miejsca zamieszkania.
Jeżeli oprócz dochodów z działalności gospodarczej, opodatkowanych ryczałtem ewidencjonowanym, w trakcie roku uzyskało się także inne dochody (np. z pracy, z umów zlecenia lub o dzieło), należy w terminie do 30 kwietnia złożyć odrębne zeznanie roczne na odpowiednim formularzu. W zeznaniu tym nie wykazuje się jednak dochodów objętych ryczałtem.
Co to jest ryczałt - definicja
Ryczałtem nazywamy pewną, z góry określoną, kwotę, która jest jednakowa dla wszystkich
kolejnych miesięcy. Ryczałt podatkowy natomiast, to uproszczona metoda naliczania
podatku, która nie uwzględnia podstawy wymiaru podatku.
W ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych, podstawę opodatkowania stanowi przychód, który nie jest pomniejszony o koszty jego uzyskania. Taki rodzaj rozliczenia ma swoje wady i zalety. Do pierwszych zaliczyć możemy przede wszystkim to, że przy niskich dochodach, taka forma rozliczenia nie opłaca się podatnikowi, który w tym wypadku ponosić będzie większe straty, niż zyski. Wadą jest także brak możliwości rozliczania się ze współmałżonkiem oraz niemożliwość porzucenia tej formy rozliczania na rzecz innej w trakcie roku podatkowego. Dużymi atutami są natomiast możliwość prowadzenia uproszczonej księgowości a także duże zyski osiągane przy niskich kosztach prowadzenia działalności.
Są jednak pewne ograniczenia, które narzuca prawodawstwo polskie (ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.)). Przepisy mówią, że ryczałtowcami mogą być:
- Osoby fizyczne, spółki cywilne oraz spółki jawne osób fizycznych, które otrzymują dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, którzy nie są zobowiązani do prowadzenia pełnej księgowości oraz ich dochód nie przekroczył limitu uprawniającego do takiego wyboru (250 000 euro) lub też dopiero rozpoczynają działalność (w tym przypadku nie obowiązuje limit)
- Osoby fizyczne otrzymujące dochody z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub podobnych umów
Ryczałtowcami nie mogą być natomiast:
- Odprowadzający podatek w formie karty podatkowej na zasadach określonych w rozdziale 3
- Osoby korzystające z okresowego zwolnienia z podatku dochodowego
- Osoby fizyczne osiągające dochody z tytułu prowadzenia: aptek, lombardów, działalności w zakresie kupna-sprzedaży wartości dewizowych, niektórych wolnych zawodów (np. lekarze, lekarze stomatolodzy, lekarze weterynarii, technicy dentystyczni, felczerzy, położne, pielęgniarki, tłumacze, nauczyciele udzielający lekcji na godziny, nie związani żadną umową), handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych
- Wytwórcy wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym (wyjątek stanowi wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii)
- W niektórych przypadkach, także osoby podejmujące w roku podatkowym działalność po zmianie działalności (ze współmałżonkiem lub bez)
- Osoby rozpoczynające działalność samodzielnie lub w spółce, o ile w poprzednim roku podatkowym osoba taka lub co najmniej jeden ze wspólników, wykonywał czynności, które wchodzą w zakres działalności firmy
Od 20 maja 2010 roku zmieniły się nieco zasady, dotyczące osób fizycznych, osiągających dochód z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub podobnych umów (ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 473)). W chwili obecnej podatnik, który rozpoczął taką działalność i chce zostać ryczałtowcem, składa pisemne oświadczenie naczelnikowi odpowiedniego urzędu skarbowego, do 20 dnia miesiąca następnego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód. Jeżeli przychód ten został osiągnięty w grudniu, ma on na to czas do końca roku podatkowego.
Ryczałt za używanie samochodu do celów firmowych przez Pracownika
Pracodawca może pokryć część lub całe koszty związane z użytkowaniem samochodu prywatnego pracownika do celów firmowych. Takie rozwiązanie ma zastosowanie gdy chodzi o trasy lokalne a ryczałt jest wypłacany w formie pieniężnej według kwoty określonej odrębnymi przepisami podatkowymi. Przepisy o których mowa określają limit ilości kilometrów za które pracodawca ma prawo wypłacić pracownikowi ryczałt. Mają na niego wpływ takie czynniki jak wielkość miasta w którym znajduje się firma, cena paliwa według której GUS opracowuje współczynnik wyliczający wysokość limitu ryczałtu jaki może otrzymać pracownik.
Limit w roku 2011 ustalony w zależności od liczby mieszkańców w danej gminie lub mieście, w których pracownik jest zatrudniony, nie może przekroczyć:
- 300 km - do 100 tys. mieszkańców,
- 500 km - ponad 100 tys. do 500 tys. mieszkańców,
- 700 km - ponad 500 tys. mieszkańców.
podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. nr 27, poz. 271 ze zm.).
Ryczałt VAT
Niedawno Ministerstwo Finansów zaproponowało zmiany związane z reformą systemu podatkowego. Wśród zaproponowanych zmian znajduje się likwidacja opodatkowania w formie karty podatkowej i ryczałtu ewidencjonowanego i wprowadzenie na to miejsce ryczałtu VAT.
Zgodnie z obietnicami Ministerstwa finansów rozwiązanie takie ma rekompensować podatnikom, którzy obecnie korzystają z uproszczonych form opodatkowania w podatku dochodowym utratę możliwości rozliczania się w sposób nie wymagający większych nakładów finansowych. Ryczałt VAT ma za zadanie znacznie uprościć zasady rozliczania podatku VAT dla małych podatników, podstawową zmianą będzie zniesienie obowiązku posiadania kasy fiskalnej.
Ryczałt VAT, według zapowiedzi ministerstwa finasów, będą mogli wybrać przedsiębiorcy którzy działają na własny rachunek a wartość przychodów z działalności nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 35 000 euro. Następnym ograniczeniem tego rozwiązania jest zawężenie osób którzy będą mogli wybrać takie rozwiązanie do tych których działalność jest skierowana tylko i wyłącznie dla osób fizycznych niebędących podatnikami VAT, co oznacza to, że z tej formy nie skorzysta żaden przedsiębiiorca, który swoje usługi sprzedaje firmom będącym podatnikami VAT, nawet w przypadku jednorazowego takiego zdarzenia dyskwalifikuje go to z korzystania z takiego rozwiązania podatkowego.
O wyborze takiej formy rozliczania podatku VAT będzie trzeba poinformować na stosownym formularzy, przypuszczalnie nowym druku VAT-R naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca kwartału poprzedzającego kwartał, od którego podatnik będzie stosował ryczałt.
Stawki Ryczałtu VAT
Według informacji z Ministerstwa finansów stawki ryczałtu VAT będą wprowadzone na poziomie 200 i 500 zł w zależności działalności jaką wykonuje podatnik. Jednak nie są one stałe i będą wzrastać w zależności od liczby osób, które podatnik będzie zatrudniał. Analogicznie jak w tej przy wyliczaniu karty podatkowej. Jeśli zatrudniona będzie 1 osoba, ryczałt wzrośnie o 20 proc. Gdy zatrudnione będą już 2 osoby, ryczałt wzrośnie o 40 proc. Mechanizm taki może wpływać demotywująco na wykazywanie zatrudnienia pracowników przez przedsiębiorców.
Minimalny okres wyboru formy opodatkowania Ryczałtem VAT
Przedsiębiorcy którzy wybiorą taką formę rozliczania podatku VAT będą mogli samodzielnie zrezygnować z tej formy nie wcześniej niż po upływie 8 kwartałów (czyli po dwóch latach) od daty wejścia rozliczania się takim sposobem. O rezygnacji z ryczałtu, również będzie trzeba zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego. Jednak mając wiedzę że podatnik nie może wykonywać usług na rzecz firm będących podatnikami VAT sposób z rezygnacji nasówa się sam.
Obowiązki podatnika Ryczałtu VAT
Na podatniku który wybierze formę rozliczania podatku metodą ryczałt VAT będą spoczywać obowiązki takie jak:
Z powrotem na ryczałt VAT
Podatnik, który z przyczyn o których wcześniej wspomnieliśmy utracił prawo do rozliczania się w formie ryczałtu VAT lub z niej zrezygnował, będzie mógł dopiero po upływie 3 lat.
Ryczałt za samochód
Prawidłowe wypłacanie ryczałtu samochodowego pozwala na zwolnienie tego przychodu ze składek na ZUS. Jeżeli do wypłacania ryczałtu samochodowego pracodawcę zobowiązują przepisy, świadczenie to będzie także zwolnione z podatku dochodowego. Natomiast gdy jest wypłacane tylko na mocy porozumienia pracownika z pracodawcą, będzie opodatkowane.
Koszty używania pojazdów pracowników do celów służbowych pokrywa zakład pracy. Kwotę rozliczenia oblicza się mnożąc liczbę przebytych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr lub mnożąc przyjętą na miesiąc ryczałtową liczbę kilometrów przez stawkę za jeden kilometr. W obydwu przypadkach stawki za kilometr powinny być ustalone przez obie strony w specjalnej umowie. Aby skorzystać ze zwolnienia składkowego i ewentualnego podatkowego, stawki zwrotu za jeden kilometr nie mogą przekraczać stawek przyjętych w ogólnie obowiązujących przepisach:
- dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika do 900 cm3 - 0,5214 zł,
- dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powy!ej 900 cm3 - 0,8358 zł,
- dla motocykla - 0,2302 zł,
- dla motoroweru - 0,1382 zł.
Uregulowania dotyczące podróży służbowych wskazują, że pracodawca, który na wniosek pracownika zgodził się na odbywanie przez niego podróży służbowej własnym autem (motorem, motorowerem), przyznaje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu ustaloną przez pracodawcę. Stawka ta nie może przewyższać kwot określonych dla danego typu pojazdu przez ministra właściwego do spraw transportu.
Przepis wyraźnie wskazuje, że kwota zwrotu musi więc dotyczyć rzeczywiście przejechanych kilometrów. Nie ma możliwości ryczałtowego obliczania przejechanych kilometrów w podróżach służbowych. Tylko zwrot za przejechane kilometry będzie zwolniony z opodatkowania. Przyjęcie średniej w przypadku podróży służbowych jest niedopuszczalne z uwagi na to, że gdyby ryczałt był zawyżony, część rzeczywistego przychodu pracownika byłaby nieopodatkowana. Z tych samych powodów ryczałtu nie można zwolnić z oskładkowania. Przepisy składkowe także odwołują się do zwolnienia ze składek refundacji dokonywanej tylko na podstawie przepisów o podróżach służbowych.
W przypadku przyznania pracownikowi miesięczny ryczałtu samochodowego na pokrycie kosztów podróży służbowych odbywanych własnym autem z określoną równowartością, rozliczenie z pracownikiem uniemożliwia zastosowanie zwolnień podatkowych i składkowych. Refundacja będzie więc stanowić przychód podlegający obydwu tym obciążeniom. Zwolnieniu podatkowemu podlegają diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika. Inne należności to m.in. zwrot kosztów odbycia podróży służbowej własnym środkiem transportu.
Istnieje także mozliwość(w przypadku firm zajmujących się również usługami transportowymi) każdorazowego wysyłania pracowników w podróż służbową. W ten sposób zwrot kosztów używania własnych pojazdów do celów służbowych nie będzie ani opodatkowany, ani oskładkowany, a w konsekwencji wszystkie pieniadze z ryczałtu trafią do kieszeni pracowników. Taki zwrot będzie możliwy tylko wtedy, gdy pracownicy mają jako miejsce świadczenia pracy wpisaną w umowie o pracę jedną miejscowość, a nie większy obszar, a dane zlecenie będzie dotyczyło transportu do innej miejscowości.
Oczywiście można również odliczac ryczałt. Ryczałt za jazdy miejscowe może być bowiem wypłacany nie tylko w przypadku przejazdów służbowych na terenie jednej miejscowości, ale także za przejazdy na terenie różnych miejscowości leżących na terenie tej samej gminy. Maksymalna stawka ryczałtu jest uzależniona, podobnie jak w przypadku ryczałtów „miejskich”, od liczby mieszkańców danej gminy i wynosi:
- 300 km - do 100 000 mieszkańców,
- 500 km - ponad 100 000 do 500 000 mieszkańców,
- 700 km - ponad 500 000 mieszkańców.
W tym przypadku także ma znaczenie, w jaki sposób pracownik ma określone w umowie miejsce świadczenia pracy. Zwrot kosztów używania przez pracownika pojazdu do celów słuzbowych poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy pracownika określają przepisy dotyczące podróży służbowych. Oznacza to, że rozliczenie w ramach jazd lokalnych może nastapić tylko w sytuacji poruszania się w ramach obszaru wskazanego w umowie o pracę jako miejsce świadczenia pracy. Wskazanie w umowie o pracę konkretnej miejscowości jako miejsca świadczenia pracy, wyklucza możlwość rozliczania ryczałtem za jazdy lokalne przejazdów (poza miejscowością) i ogranicza ewentualny ryczałt jedynie do rozliczania przebytej drogi w administracyjnych granicach danej miejscowości.
Z pracownikami, którzy będą używać własnych aut, motocykli czy motorowerów przy świadczeniu pracy, pracodawca pownienien zawrzeć oddzielne umowy od umów o pracę. Umowa taka powinna określać m.in. rodzaj pojazdu, jakiego pracownik będzie używał do celów służbowych i jego pojemność skokową, jeśli pojazdem tym jest samochód osobowy.
Nie ma prawnych możliwości wyegzekwowania od pracownika użycia w podróży służbowej własnego środka transportu. Generalną zasadą bowiem jest, że środek transportu zapewnia pracodawca i tylko „dla wygody” pracownika może przychylić się do wniosku tego ostatniego o odbycie podróży własnym motorowerem, motocyklem czy samochodem.
Umowa zlecenie
Zwrot kosztów dojazdu zleceniobiorcy podlega opodatkowaniu i to na zleceniodawcy spoczywa obowiązek naliczenia i odprowadzenia podatku. Przychody z umowy zlecenia zalicza się do tzw. przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Przychodami podlegającymi opodatkowaniu będą w tym przypadku wszelkie kwoty uzyskane od płatnika w związku z realizacją zlecenia.
W przypadku utraty prawa jazdy przez pracownika, któremu był wypłacany ryczałt za przejazdy i zmuszony jest on korzystać ze środków transportu miejskiego, pracodawca powinien pokryć koszty jego przejazdów (np. wykupując bilet miesięczny).
Oczywiście dalsze wypłacanie ryczałtu samochodowego byłoby sprzeczne z celem tego świadczenia. Nieprawidłowe byłoby także dalsze zwalnianie tego świadczenia ze składek.
Pracownik, który zawarł z pracodawcą umowę cywilnoprawną, dotyczącą używania pojazdu w jazdach miejscowych na jego polecenie, jest zobowiązany do używania w pracy własnego pojazdu.
W przypadku nieobecności w pracy pracownika, któremu wypłacany jest ryczałt lub niemożliwości używania samochodu (np. z powodu napraw), kwota ustalonego z pracownikiem miesięcznego ryczałtu zmniejsza się za każdy dzień nieobecności w pracy (także za dni podróży służbowych) o 1/22 miesięcznej kwoty. Kwota ta jest stała (ryczałtowa) i niezależnia od liczby dni roboczych w danym miesiącu.
Informacje o tym, czy pracownikowi przysługuje za dany dzień ryczałt, pracodawca uzyskuje z oświadczenia składanego przez pracownika na koniec miesiąca. W oświadczeniu tym pracownik powinien wskazać, oprócz liczby dni nieobecności w pracy/niemożności korzystania z samochodu do celów służbowych, także dane dotyczące auta, takie jak: nr rejestracyjny, markę i pojemność silnika.
W związku z koniecznością pomniejszenia miesięcznego ryczałtu o dni, za które pracownik nie zachowuje do niego prawa, wypłaca się go najczęściej w ostatnim dniu roboczym miesiąca, za który przysługuje lub w pierwszych dniach kolejnego miesiąca.
Jeżeli pracownik wykorzystuje do celów służbowych inny pojazd, niż ten, na który zawarł umowę o używaniu własnego pojazdu do celów służbowych, lub w comiesięcznym oświadczeniu o używaniu pojazdu do celów służbowych podaje nieprawdziwe dane dotyczące tego pojazdu, to zachodzi przyczyna do dyscyplinarnego rozwiązania z nim umowy o pracę lub wypowiedzenia mu jej z powodu celowego wprowadzenia pracodawcy w błąd w celu otrzymania większego ryczałtu niż należny.
W przypadku uznania przez pracownika, że ryczałt jest niższy niż liczba przebytych kilometrów należy ustanowić dla pracownika wyższy ryczałt, niż maksymalny przewidziany przepisami lub rozliczać się z nim nie ryczałtem, ale na podstawie rzeczywiście przebytej trasy. W tym przypadku ze składek będzie zwolniony jedynie zwrot w maksymalnej wysokości przewidzianej przepisami. Nadwyżkę trzeba będzie oskładkować. W przypadku innej możliwości pracownik otrzyma więcej pieniędzy na rękę, gdyż całość będzie zwolniona ze składek. Będzie jednak miał obowiązek dokumentowania przebytej trasy. Jazdy lokalne rozliczane „kilometrówką” podlegają zwolnieniu składkowemu tylko wtedy, gdy jest prowadzona ewidencja przebiegu pojazdu.
Kiedy najem lokalu użytkowego można opodatkować ryczałtem?
Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym reguluje opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym przychodów osiąganych przez osoby fizyczne z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, jeżeli umowy te nie są zawierane w ramach prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wówczas podatnik ma prawo dokonać wyboru tej formy opodatkowania do 20 stycznia roku podatkowego, jeżeli natomiast rozpoczęcie najmu następuje w trakcie roku podatkowego – do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia najmu, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Podatnik musi złożyć właściwemu organowi podatkowemu, w ustawowym terminie, pisemne oświadczenie o wyborze ryczałtu jako formy opodatkowania przychodów z najmu. Jeśli najem rozpoczął się w trakcie roku podatkowego, to nie jest możliwe opłacanie ryczałtu w odstępach kwartalnych.
Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze, wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Ryczałt od tych przychodów wynosi 8,5% do kwoty stanowiącej równowartość 4000 euro (graniczna kwota w przeliczeniu na złote wynosi 17 514,80 zł – obowiązuje kurs euro z 1 października 2004 r.). Od nadwyżki ponad tę kwotę ryczałt wynosi 20% przychodów. Jak wynika z powyższego zapisu opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają kwoty otrzymane z tytułu najmu, a nie kwoty należne. Oznacza to, że do zapłaty podatku nie obliguje samo zawarcie umowy najmu, tylko moment otrzymania czynszu.
Jeśli podatnik nie dopełnił warunku złożenia oświadczenia o wyborze ryczałtu jako formy opodatkowania kwot otrzymanych z tytułu najmu tego lokalu najpóźniej w dniu otrzymania pierwszego przychodu, to nie jest możliwe opodatkowanie przychodów z najmu w tej formie. Przychody te podlegają w takim przypadku opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Kiedy warto stosować jednorazową amortyzację
Jednorazowa amortyzacja, jak sama nazwa wskazuje, polega na rozliczeniu kosztów zakupu pojazdu od razu. Jest ona szczególnie korzystna dla podmiotów, które chcą szybko odliczyć wydatki i których zarobki są relatywnie wysokie- obniży podstawę opodatkowania, a tym samym należny podatek. Jednorazowego odpisu można dokonać w miesiącu, w którym środek trwały został wprowadzony do ewidencji albo na koniec roku. Ustawa o podatku dochodowym dokładnie określa, jakie pojazdy można objąć jednorazową amortyzacja oraz kto może z niej skorzystać.
W myśl przytoczonej ustawy takim udogodnieniom podlegają wyłącznie samochody ciężarowe, czyli pojazdy:
- o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony,
- przeznaczone do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.
- Wyjątkami od tej zasady są pojazdy samochodowe posiadające:
- jeden rząd siedzeń, oddzielony od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą;
- więcej niż jeden rząd siedzeń oraz u których część załadunkowa przekracza 50% długości pojazdu;
- otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków;
- konstrukcyjnie oddzielone elementy kabiny kierowcy i nadwozia przeznaczone do przewozu ładunków;
- dodatkowo pojazdy specjalne (np. samochód pogrzebowy, żuraw samochodowy, bankowóz).
Ustawa wprowadziła również ograniczenia dotyczące podmiotów mogących skorzystać z jednorazowego odpisu. Są to tzw. mali podatnicy oraz osoby, które dopiero rozpoczęły działalność gospodarczą.
Według ustawy małym podatnikiem jest przedsiębiorca, którego sprzedaż łącznie z kwotą VAT za rok poprzedni nie przekroczyła 1,2 mln euro (4736tys. zł). Za rozpoczynającego działalność gospodarcza uważa się osobę, która w ciągu ostatnich dwóch lat nie prowadziła działalności. Dodatkowo w tym samym czasie nie mógł prowadzić jej współmałżonek (jeśli istniała wspólność majątkowa).
Jednorazowa amortyzacja posiada również ograniczenia kwotowe- w roku 2011 wynoszą one 50tys. euro, czyli 197tys. zł.
Odliczenie VAT od nabycia pojazdu samochodowego
Od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2012 r. kwotę podatku naliczonego od nabycia samochodów osobowych lub innych pojazdów o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony, stanowi 60% kwoty podatku określonej w fakturze, nie więcej niż 6000 zł. To samo dotyczy kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla których podatnikiem jest ich nabywca. Według przepisów podatnikowi przysługuje prawo do ograniczonego odliczenia VAT od nabycia pojazdu, ale nie przysługuje prawo do odliczania VAT od paliwa do napędu pojazdu.
Uprawnienia do pełnego odliczania VAT
Ustawa przewiduje jednak sytuacje wyjątkowe, w których niezależnie od masy pojazdu nie stosuje się ograniczeń w odliczeniu VAT. Dotyczy to :
- pojazdów zakwalifikowanych według przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van, w których jeden rząd siedzeń jest oddzielony od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą
- pojazdów samochodowych. które posiadają więcej niż jeden rząd siedzeń oddzielonych od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, a długość części przeznaczonej do przewozu ładunków przekracza 50% długości pojazdu
- pojazdów samochodowych, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków;
- pojazdów samochodowych mających kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu
- pojazdów samochodowych, które są pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym
- pojazdów samochodowych konstrukcyjnie przeznaczonych do przewozu minimum10 osób łącznie z kierowcą, jeżeli wynika to z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym.
Wyjątkiem jest również, gdy podatnik prowadzi działalność gospodarczą polegającą na odsprzedaży nabytych pojazdów samochodowych lub przedmiotem działalności gospodarczej jest oddanie w odpłatne używanie tych pojazdów w oparciu o umowę najmu, dzierżawy, leasingu lub innej o podobnym charakterze i pojazdy te są wykorzystywane w tym celu przez co najmniej 6 miesięcy.
Do pełnego odliczania VAT uprawnia posiadanie stosownego zaświadczenia z okręgowej stacji kontroli pojazdów, że pojazd spełnia wyżej wymienione warunki i na podstawie tego zaświadczenia - odpowiedni wpis w dowodzie rejestracyjnym.
Użyczanie samochodu osobowego a podatek VAT
W przypadku, gdy samochód jest użyczany od osoby fizycznej na potrzeby wykonywania działalności gospodarczej, a działalność ta jest opodatkowana VAT, podatek naliczony z cen zakupu wszystkich towarów i usług dotyczących eksploatacji użyczanego samochodu może być odliczany od podatku należnego. Nie dotyczy to jednak paliwa nabywanego do napędu tego pojazdu. Jeżeli koszty wykraczają poza limit podatkowy wyznaczany ewidencją przebiegu pojazdów, podatnik również ma prawo do odliczania VAT.
Deklarracja VAT 7
Obowiązek prowadzenia rejestru VAT ciąży na czynnych płatnikach podatku od towarów i usług. Co powinien zawierać?
Prowadzenie rejestru zakupu i sprzedaży VAT zgodnie z przepisami, gwarantuje prawidłowe wskazanie wartości podatku VAT, przypadającego do zapłaty lub odliczenia. Nie istnieje jednak wzór takiej ewidencji. Dlatego ich formę płatnik powinien ustalić sam. Uwzględnione muszą być zakupy związane jedynie ze sprzedażą zwolnioną. Dodatkowo, ewidencja sprzedaży musi być tak skonstruowana, by umożliwić organom kontrolnym rozbicie sprzedaży wedle różnych stawek podatku VAT.
Dane w rejestrach VAT
Rejestr powinien zawierać:
- kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu
- inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej
- kwoty podatku naliczonego przy częściowym odliczeniu podatku VAT,
- przedmiot i podstawę opodatkowania,
- wysokość podatku należnego,
- kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego
Zmiany po 1. stycznia 2010 roku
W wyniku nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług po 1 stycznia 2010 roku, płatnicy świadczący usługi opodatkowane poza Polską, muszą wykazywać w ewidencji nazwę wykonanej usługi oraz jej wartości bez podatku.Od 1 stycznia 2010 r. podatnik podatku od produktów i usług powinien:
- w poz. 22 deklaracji wykazywać wartość świadczonych usług, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT,
- w poz. 39 deklaracji wykazywać wartość importowanych usług wewnątrzwspólnotowych, opodatkowanych u nabywcy na podstawie art. 28b.
Liczba prowadzonych rejestrów VAT uzależniona jest od profilu i różnorodności prowadzonej działalności. Minimalnym układem jest prowadzenie ewidencji sprzedaży oraz ewidencji zakupu towarów i usług. W sytuacji transakcji z Unią Europejską ewidencji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. W wypadku uczestnictwa w obrocie zagranicznym poza Unią Europejską - rejestr eksportu i importu towarów i usług.
Rejestry VAT stanowią księgi pomocnicze, będące uszczegółowieniem i uzupełnieniem zapisów związanych z podatkiem VAT na kontach księgi głównej.
Propozycja dla małych firm
księgowość online jest doskonałym narzędziem dal mikro przedsiębiorstw ceniących sobie swobodę dzaiłania, i mobilność.